Bu kış yürürlüğe girecek sistemle birlikte, doğalgaz faturaları illere özel belirlenecek. "Kademeli tarife" uygulamasıyla aboneler belirlenen kullanım kotasını aşmaları halinde iki katına yakın fatura ödemek zorunda kalacak.

Elektrik faturalarındaki maliyet esaslı kademeli tarife uygulamasının ardından, benzer bir model bu kış doğalgaz faturaları için de hayata geçirilecek. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, şehirlerarası enerji maliyetlerindeki farklılıkları dikkate alarak illere özel fiyatlandırma yapmaya hazırlanıyor. Bu yeni düzenleme, aynı kullanım miktarına sahip olmalarına rağmen komşu illerdeki abonelerin farklı fatura ödemesine neden olacak.

Bakanlık, bu yeni sistemle birlikte her il için ortalama kullanım bedellerine dayanan bir kota belirleyecek. Bakanlığın enerji dağıtım şirketlerinden topladığı verilerle oluşturacağı tabloda, her şehrin coğrafi ve iklimsel koşulları göz önünde bulundurulacak. Kış aylarının daha çetin geçtiği iller için daha yüksek bir kota belirlenmesi beklenirken, Türkiye'nin güney ve batı kesimindeki daha ılıman iller için ise daha düşük bir kota uygulanacak.

Belirlenen bu kotanın aşılması durumunda, aboneler elektrik faturalarında olduğu gibi doğalgazın birim fiyatına uygulanan sübvansiyon desteğini kaybedecek. Bu da, söz konusu tutarın yaklaşık iki katı kadar yüksek bir fatura ödenmesi anlamına gelecek. Yeni uygulama, özellikle kış aylarında yüksek tüketim yapan haneleri doğrudan etkileyecek.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü, Temmuz ayında yapılan son zamlarla yetim ve engelli muhtaç aylıklarının 6 bin 340 TL’den 7 bin 326 TL’ye yükseltildiğini açıkladı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, “En az yüzde 40 ve üzeri engellilik raporu olan muhtaçlardan veya anne/ babası hayatta olmayan ihtiyaç sahibi çocuklardan toplamda 6946 vatandaşımızın yararlandığı Yetim ve Engelli Muhtaç Aylığı, 6340 TL’den 7326 TL’ye yükseltildi.” ifadeleri yer aldı.

Muhtaç aylığı talebinde bulunan kişiler başvuru formunu doldurup imzaladıktan sonra engelli ise özrünü belirten sağlık kurulu raporunu ekleyip, ikamet ettiği ilin bağlı olduğu Vakıflar Bölge Müdürlüğüne şahsen veya posta yoluyla göndererek başvuru yapabilirler.

31 Temmuz’a kadar yenilenmeyen eski tip sürücü belgeleri geçersiz olacak. Bu tarihe kadar 15 liraya yenilenen ehliyetler, Ağustos ayından itibaren 7 bin 438 liraya yenilenecek.

Eski tip sürücü belgesine sahip olan 3,5 milyon vatandaş için süre daralıyor. Ehliyetlerini henüz yenilemeyenler, ay sonuna kadar başvuru yapmazsa belgeleri geçerliliğini yitirecek. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne, bugüne kadar 32 milyon 817 bin 997 ehliyet yenileme başvurusu yapıldı. Eski tip sürücü belgeleri 31 Temmuz 2025'e kadar 15 lira karşılığında yenilenebilecek. Bu tarihten sonra ise B sınıfı ehliyet yenileme ücreti 7 bin 438 liraya çıkacak.

Alo 199 Çağrı Merkezi, mobil uygulama veya "nvi.gov.tr" üzerinden randevu alarak nüfus müdürlüklerine başvurabiliyor. Ardından eski sürücü belgelerini ibraz etmeleri, 15 liralık başvuru ücretini ödemeleri, yetkili sağlık kuruluşlarından alınmış sürücü sağlık raporunu sunmaları, son 6 ay içinde çekilmiş bir biyometrik fotoğraf ve Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi'nde kayıtlı açık adreslerini bildirmeleri gerekiyor. Başvuruda bulunanların yeni sürücü belgeleri, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından basılarak PTT aracılığıyla adreslerine teslim ediliyor.

Bu süreçte, nüfus müdürlüklerinden veya e-Devlet üzerinden alınan geçici sürücü belgesi ile araç kullanılabiliyor.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK), temmuz ayı doğalgaz satış tarifelerinde değişikliğe gitmesiyle beraber konutlarda ve sanayide kullanılan doğalgaza zam yapıldığı duyuruldu.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), doğalgaz toptan satış fiyatlarında bütçe hedefleri doğrultusunda değişikliğe gidildiğini bildirdi. Boru Hatları İle Petrol Taşıma AŞ'nin (BOTAŞ) internet sitesinde ilan ettiği doğalgaz toptan satış fiyatları nezdinde doğalgaz fiyatlarında da artış yaşandı. EPDK, konutlarda kullanılan doğalgaza yüzde 24.6, sanayide kullanılan doğalgaza ise yüzde 7,86 zam yapıldığını duyurdu. Yeni tarife, bugünden itibaren (2 Temmuz) geçerli olacak.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, haziran ayına ilişkin dış ticaret verilerinin son bir yılın en yüksek aylık artışı olarak kayda geçti kamuoyuyla paylaştı. Bakan Bolat’ın açıklamasına göre, ihracat haziranda geçen yılın aynı dönemine kıyasla %8 artarak 20,5 milyar dolara ulaştı.

Yılın ilk altı ayında ise ihracat %4,1 artışla 131,4 milyar dolar oldu. Geçen yıl aynı dönemde bu rakam 126,2 milyar dolardı. Bakan Bolat, yılın ikinci yarısına ilişkin olarak da ihracat hedeflerinin üzerinde bir moral ile yola devam ettiklerini vurgulayarak, "Allah’ın izniyle 270 milyar doları aşacağız" dedi.

Haziran itibariyle yıllık bazda ihracat rakamı 267 milyar dolara ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Bu da yıllık bazda %3,2'lik bir artış anlamına geliyor. Son 25 ayın 18’inde ihracat artışı yaşandığını, 14’ünde ise aylık bazda rekorlar kırıldığını belirten Bolat, Türkiye'nin ihracat performansındaki sürekliliğe dikkat çekti.

Bakan Bolat, ithalat tarafında ise haziran ayında 28,7 milyar dolarlık bir hacim gerçekleştiğini, böylece 30 milyar dolarlık psikolojik sınırın altında kalındığını açıkladı. Bu artışta, İsrail-İran gerilimi sonrası yükselen enerji ve altın fiyatlarının yanı sıra, üreticilerin hammadde stoklamaya yönelmesi etkili oldu.

Haziran ayı ithalatında %15,3’lük bir artış yaşansa da, bu yılın ilk yarısında en düşük ithalat rakamları ocak ve haziran aylarında kaydedildi. Bakan Bolat, ithalatın bu düzeyde tutulmasının ekonomik denge açısından önemli bir istikrar göstergesi olduğunun altını çizdi.

Türkiye ekonomisinin çıkış yolu olarak geliştirdiği 'Ekonomide Yaşam Hakkı' modelini Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nde (ODTÜ) açıklayan İş insanı Yakup Türkal, modelin sadece Türkiye için değil, dünyada da uygulanabilecek evrensel bir çözüm sunduğunu belirtti.

Programı birçok akademisyen, STK temsilcisi, öğrenci ve vatandaş takip etti. Programın açılış konuşmasını yapan Prof. Dr. Anıl Çeçen, sosyalizmin çöktüğüne ve Karl Marx’ın yanıldığına dikkat çekti. Günümüzde yaşanan savaşlara da işaret eden Çeçen, kapitalist sistemin de çökme ile karşı karşıya kaldığını belirti.

"Devlete bir lira ek yük getirmeden bu sistemi hayata geçireceğiz”

Kum saati ile ‘Ekonomide yaşam hakkı’ sistemini anlatan Türkal, “Bu sistem bir tarafı boşaltırken diğer tarafı dolduruyor.” dedi. Türkal, “Modelde temel finansman kaynağı, her türlü gelir ve harcamadan kesilecek yüzde birlik pay olacak. Bu şekilde oluşturulan havuzdan herkese eşit pay dağıtılacak ve bu gelir "Vatandaş Kart" ile kullanılacak. Paranın biriktirilemeyecek olması, ekonomide süreklilik sağlamayı hedefliyor.” diye konuştu.

Vatandaş kartının tanıtımını da yapan Türkal, insanın yaşam hakkı olan ücretlerin bu karta yükleneceğini söyledi. Türkal, “Devlete bir lira ek yük getirmeden bu sistemi hayata geçireceğiz. Zengin ve fakir barışık içinde yaşayacak. Az gelirliden az, çok gelirliden çok toplayarak havuza ekleme yaptığımızda Türk vatandaşı ekmek kuyruğunda beklemeyecek. Her harcamanın ya da alımın yüzde 2’si bu sisteme eklenecek.” ifadelerini kullandı.

“Türkiye’de ekonomide bir Çanakkale ruhuna ihtiyaç var"

Türkal konuşmasının geri kalanında, “Ekonomik krizler sert virajlara benzer. Sert virajlar tecrübe üretiyor. Türkiye’nin bu virajlardan ders çıkararak tecrübe üretmesi gerekir. Türkiye’de ekonomide bir Çanakkale ruhuna ihtiyaç var. Bu ruhun içinde iktidarı da muhalefeti yer alıyor. Dünya ateş çemberinde, bu çemberin içine çekilmek isteniyoruz. Her anlamda birlikte olmamız ve birlikte hareket etmemiz gerekir. Zor günleri ancak birlikte aşabiliriz. Tekrar ediyorum; Çanakkale ruhuyla hareket etmeliyiz.

Bizim bahsettiğimiz sistem ahilik sistemine benziyor. Ekonomide ahilik var sosyallik var, huzur, barış, hoşgörü, güven ve asayiş var. Yeterki planlama yapalım, planlama için yardımcı olalım.” ifadelerine yer verdi.

"Bu kadar üniversiteye gerek yok"

Bu kadar çok üniversiteye ihtiyaç olamadığını ifade eden Türkal, “Birçok üniversitenin yerine meslek lisesi açmayı düşünüyorum. Bu eğitim sistemiyle başarılı öğrenciler ve başarılı öğretmenler çıkararak dünyadaki sistemin içerisinde yerimizi almalıyız. Eğitim sisteminin tamamen değişmesi gerekir. KİT’ler gelmeli.” dedi.

ABD’nin İran’daki üç nükleer tesisini bombalamasının ardından Brent petrol fiyatları haftalık bazda yüzde 11 artış gösterdi. Enerji uzmanları, petrol fiyatlarının varil başına 100 dolar seviyesine ulaşabileceğini vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatıyla Amerikan jetlerinin İran’daki üç önemli nükleer tesisi hedef almasının ardından küresel enerji piyasaları alarma geçti. Brent petrol fiyatları son günlerdeki dalgalanmaların ardından haftalık bazda yüzde 11 artış gösterirken, yeni haftayla birlikte yükselişin hız kazanması bekleniyor. Uzmanlara göre bu gelişme, jeopolitik riskleri artırarak varil başına 100 dolar senaryosunu yeniden masaya taşıyor.

ABD’nin attığı bu adım, halihazırda İsrail’in Gazze ve Lübnan’daki operasyonları nedeniyle kırılganlaşan Orta Doğu’daki jeopolitik dengeleri daha da hassas hale getirdi. Yatırımcılar ve enerji analistleri, bölgede olası bir geniş çaplı karşılık riskinin petrol arzını ciddi şekilde etkileyebileceğini belirtti.

MST Marquee'den enerji analisti Saul Kavonic, “Gelişmeler büyük ölçüde İran’ın önümüzdeki saat ve günlerde vereceği tepkiye bağlı. İran, daha önce tehdit ettiği gibi karşılık verirse bu bizi varil başına 100 dolarlık petrol yoluna sokabilir.” yorumunda bulundu. Kavonic, özellikle Irak gibi ülkelerdeki Körfez altyapılarına veya Hürmüz Boğazı’na yönelik olası İran saldırılarının fiyatları sert şekilde yukarı çekeceğini belirtti.

Rabobank stratejisti Joe DeLaura ise ABD’nin bu operasyonla Orta Doğu’ya daha fazla müdahil olduğunun kesinleştiğini söyledi. DeLaura, ABD Donanması’nın artık Hürmüz Boğazı’nı açık tutma görevini üstleneceğini belirterek, “Bu durumda petrol fiyatları kısa vadede 80-90 dolar bandına oturabilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Dünya petrol ticaretinin yaklaşık üçte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçerken, boğazda yaşanacak olası bir aksama, küresel arz zincirinde büyük bir kırılmaya neden olabilir.

Piyasaların Tepkisi Ne Yönde Olur?​​​​

PVM Oil Associates analisti Tamas Varga ise daha temkinli bir iyimserlikle, “ABD, İsrail’e doğrudan askeri destek sağlarsa ve İran’daki rejimin devrilmesinde aktif rol oynarsa, petrol fiyatlarında ilk tepki yukarı yönlü olur. Ancak petrolün doğrudan çatışma silahı haline gelmesi her iki taraf için de ekonomik anlamda sürdürülebilir değil,” görüşünü dile getirdi.

Varga’ya göre, İran ve ABD'nin enerji alanında doğrudan karşı karşıya gelmesi, orta vadede karşılıklı zarar doğuracağı için her iki taraf da stratejik geri adım atabilir.